Kary, składki, limity w górę. "Efekt domina"

portfel pieniadze oszczednosci shutterstock_2495156271
Inflacja w Polsce w październiku w 2025 roku
Źródło: TVN24
Od stycznia 2026 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie z 4666 złotych do 4806 złotych brutto. Podwyżka przełoży się nie tylko na wyższe pensje. – To zmiana, która uruchamia efekt domina - komentuje Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w firmie inFakt. Dotknie nie tylko pracowników, ale także przedsiębiorców i pracodawców. Będą też wyższe kary.

Ekspert zwraca uwagę, że wyższa pensja minimalna wpływa na koszty pracy ponoszone przez pracodawców, wysokość składek, a także na limity dotyczące działalności nierejestrowanej, odszkodowania czy grzywny. - Dla pracowników to większe bezpieczeństwo i wyższe świadczenia, dla przedsiębiorców kolejne wyzwanie finansowe w 2026 roku - ocenia.

Co zmieni się w 2026 roku przez wzrost płacy minimalnej? Oto lista.

Płaca minimalna 2026. Rosną koszty dla przedsiębiorców

Wyższy koszt zatrudnienia

Wzrost płacy minimalnej oznacza wyższe koszty pracy.

Jak wylicza Juszczyk, dziś całkowity koszt zatrudnienia pracownika na minimalnym wynagrodzeniu wynosi 5621,60 zł, od przyszłego roku będzie to już 5790,28 zł. To dodatkowe 168,65 zł miesięcznie.

Składki ZUS również w górę

Wzrost płacy minimalnej przełoży się także na składki ZUS. Więcej zapłacą m.in. przedsiębiorcy korzystający z tzw. małego ZUS-u - ponieważ podstawą wymiaru jest 30 proc. płacy minimalnej, miesięczne obciążenie wzrośnie o ponad 13 zł.

Składka zdrowotna rośnie

- Największe obciążenie czeka przedsiębiorców przy składce zdrowotnej - podkreśla Piotr Juszczyk.

Jak zwraca uwagę, do tej pory była ona liczona od 75 proc. minimalnego wynagrodzenia, natomiast od 2026 r. podstawą stanie się już pełna kwota płacy minimalnej. W efekcie minimalna składka zdrowotna wzrośnie z 314,96 zł do 432,54 zł, czyli aż o 117,58 zł miesięcznie.

Działalność nierejestrowana

- Od przyszłego roku zmieni się także limit przychodów dla działalności nierejestrowanej - zwraca uwagę ekspert. Działalność nierejestrowana to drobna działalność zarobkowa osób fizycznych, która nie wymaga rejestracji firmy.

Do tej pory limit wynosił 75 proc. minimalnego wynagrodzenia miesięcznie, czyli 3499,50 zł. Od 2026 roku limit zostanie powiązany z kwotą 225 proc. minimalnego wynagrodzenia kwartalnie, co da 10 813,50 zł na kwartał. - To korzystne rozwiązanie zwłaszcza dla działalności sezonowych - ocenia Piotr Juszczyk.

Płaca minimalna 2026. Nie tylko wyższa pensja dla pracownika

Wyższa pensja "na rękę" dla pracownika

Oczywiste jest, że wzrost płacy minimalnej oznacza także wyższy przelew dla pracownika. Osoba otrzymująca obecnie minimalne wynagrodzenie dostaje 3510,92 zł netto miesięcznie. Od stycznia 2026 r. kwota ta wzrośnie do 3605,85 zł. To oznacza podwyżkę na poziomie 94,93 zł.

Wyższa stawka godzinowa

Zmianie ulegnie również minimalna stawka godzinowa. Od 2026 r. wzrośnie ona z 30,50 zł do 31,40 zł brutto. Jak wskazuje Juszczyk, to szczególnie istotne dla osób pracujących na umowach zlecenia oraz dla przedsiębiorców korzystających z takiej formy współpracy przy krótkoterminowych zleceniach.

Wyższy dodatek za pracę w nocy

Podwyżka płacy minimalnej automatycznie podnosi także dodatek za pracę w porze nocnej, który wynosi 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia. Przykładowo - w sierpniu 2025 r. dodatek ten wynosi 5,83 zł za godzinę, a od 2026 r. wzrośnie do 6,01 zł.

Większe wynagrodzenie postojowe

Wyższa płaca minimalna oznacza też wzrost wynagrodzenia za przestój (za czas niewykonywania pracy, jeśli jest gotowy do jej podjęcia, a przyczyna przestoju leży po stronie pracodawcy). Kodeks pracy gwarantuje, że nie może ono być niższe niż minimalne wynagrodzenie. Od stycznia 2026 r. będzie to więc 4806 zł brutto zamiast dotychczasowych 4666 zł. W górę pójdą także odprawy

Zmiana minimalnej płacy wpływa również na maksymalną wysokość odpraw. Obecnie górny limit wynosi 69 990 zł, natomiast od 2026 r. wzrośnie do 72 090 zł brutto.

Wzrosną minimalne odszkodowania pracownicze

Między innymi w przypadku naruszenia zasady równego traktowania lub rozwiązania umowy z powodu mobbingu.

Od 2026 r. minimalne odszkodowanie wyniesie 4806 zł. Wynagrodzenie gwarancyjne także wyższe

Płaca minimalna wyznacza również wysokość tzw. wynagrodzenia gwarancyjnego, przysługującego pracownikowi w miesiącach, w których - z uwagi na rozkład czasu pracy - nie wykonywał pracy.

Od 2026 r. świadczenie to wyniesie 4806 zł brutto.

Płaca minimalna 2026. Wyższe kary i grzywny

Mandaty i grzywny

Wraz ze wzrostem płacy minimalnej rosną również maksymalne kary. Grzywna za wykroczenie skarbowe będzie mogła wynieść do 96 120 zł (dziś 93 320 zł). W przypadku mandatów karnych limit wyniesie 24 030 zł.

Wyższe kary za brak OC

Wzrost płacy minimalnej oznacza także wyższe kary za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC.

Dla samochodów osobowych maksymalna opłata wyniesie równowartość dwukrotności płacy minimalnej, czyli 9612 zł. W przypadku samochodów ciężarowych, ciągników i autobusów będzie to trzykrotność, czyli 14 418 zł, a dla pozostałych pojazdów - 1/3 płacy minimalnej, czyli 1602 zł.

Wysokość kary zależy też od długości przerwy w ubezpieczeniu: przy braku OC od 1 do 3 dni kierowca zapłaci 20 proc. pełnej kwoty (np. 1922,40 zł dla auta osobowego), od 4 do 14 dni - 50 proc. (4806 zł dla auta osobowego), a powyżej 14 dni - 100 proc. kary maksymalnej.

OGLĄDAJ: TVN24 HD
TVN24 HD

TVN24 HD
NA ŻYWO

TVN24 HD
Ten i inne materiały obejrzysz w subskrypcji
Zobacz także: