Od początku stycznia 2025 r. do 9 kwietnia 2026 r. inspektorzy pracy przeprowadzili 1364 kontrole. Naruszenia wystąpiły w 1189 z nich - przekazała Ewa Skierska, dyrektorka departamentu prawnego w Głównym Inspektoracie Pracy, na stałej podkomisji do spraw rynku pracy, która zebrała się w środę.
Jak dodała "wydano ponad 5570 decyzji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym 85 decyzji ustnych. Skierowano także 73 wnioski oraz wydano 48 poleceń w sprawie usunięcia uchybień".
Najczęstsze naruszenia praw pracownika
Skierska przekazała, że inspektorzy pracy ujawnili w trakcie kontroli 182 wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Na 26 osób nałożono grzywny w drodze mandatów karnych na łączną kwotę 31 tys. zł. Skierowano również 8 wniosków do sądu o ukaranie. Wobec 13 osób poprzestano na zastosowaniu środków oddziaływania wychowawczego.
Skierska podkreśliła, że ujawnione podczas kontroli naruszenia dotyczyły przede wszystkim technicznego bezpieczeństwa pracy. Najwięcej spośród nich, magazynowania i składowania asortymentu zgromadzonego w sklepach oraz niezapewnienia drożnych, o szerokości zgodnej z przepisami dojść do stanowisk pracy dróg komunikacyjnych i ewakuacyjnych na terenie hali sprzedaży, przestrzeni magazynowej i socjalnej.
Stwierdzano także pojedyncze naruszenia przepisów prawnej ochrony pracy.
Inne naruszenia praw
Z kolei nieprawidłowość w kwestii sporządzania rozkładów czasu pracy lub przekazywania ich pracownikom z wyprzedzeniem krótszym niż tygodniowy została ujawniona w 2,7 proc. kontroli. Nieprawidłowe prowadzenie ewidencji czasu pracy stwierdzono w 2,3 proc. kontroli.
Nieudzielenie urlopu wypoczynkowego w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo, wykazano w 1,5 proc. kontroli.
W zakresie naruszeń dotyczących pracy w niedzielę i święta oraz niektóre inne dni skontrolowano 673 sklepy, nieprawidłowości ujawniono w 1,3 proc.
Inspektorzy pracy objęli też kontrolą 99 cudzoziemców, w zakresie legalności zatrudnienia, nie stwierdzając przypadków nielegalnego powierzenia pracy.
Ponad 700 skarg
Przedstawicielka PIP poinformowała też, że w omawianym okresie zarejestrowano 705 skarg na ogólnopolskie sieci handlowe. Dotyczyły one zarówno BHP, jak i prawnej ochrony pracy. Ponad 48 proc. z nich oceniono jako bezzasadne, a jedną czwartą jako zasadne.
W pozostałych przypadkach powiedziała, że środki dowodowe nie pozwoliły dokonać oceny zasadności zgłoszonych problemów. Podkreśliła też, że 30 spośród zgłoszonych skarg dotyczyło zbyt niskich temperatur w sklepach jednej sieci, z czego w 11 przypadkach zasadność skarg została potwierdzona.
Skierska poinformowała również, że w 2025 r. i na początku 2026 r. prowadzono akcje kontrolne nakierowane na określone sieci handlowe przede wszystkim w zakresie organizacji czasu pracy, magazynowania i składowania oraz temperatur panujących w sklepach.
- W ramach akcji przeprowadzonej w sieci, której dotyczyły zgłoszone skargi na zbyt niskie temperatury, przeprowadzono 461 kontroli - powiedziała Skierska.
Wyjaśniła, że "w wyniku kontroli, oprócz decyzji regulującej inne problemy, wydano 136 decyzji dotyczących zbyt niskiej temperatury w pomieszczeniach pracy, 24 decyzje dotyczące niezabezpieczenia stanowisk pracy kasowych przed napływem chłodnego powietrza z zewnątrz, 7 decyzji dotyczących niezapewnienia ogrzewania w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych, 6 decyzji dotyczących niezapewnienia pracownikom odzieży chroniącej przed zimnem".
Związek zawodowy: pracodawcy śmieją się nam w twarz
Gabriela Kaim, przewodnicząca Solidarności w jednej z sieci handlowych, podczas dyskusji podkreśliła, że mandaty nakładane na pracodawców sieci handlowych są bardzo niskie. - Pracodawcy śmieją się nam w twarz - powiedziała.
Z kolei Karol Tyszka z Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji podkreślił, że wszelkiego rodzaju patologie powinny być piętnowane i karane. - Ale też trzeba trzymać proporcje i nazywać rzeczy po imieniu, nazywać tych, którzy tych przepisów nie przestrzegają, tych, którzy narażają zdrowie, np. pracowników indywidualnie, a nie wrzucać tego do całego worka - zaznaczył.
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy jeszcze w tym roku
Z dniem 8 lipca wejdzie w życie reforma Państwowej Inspekcji Pracy, a wraz z nią m.in. przepisy nadające inspekcji uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.
Zwiększona zostanie też maksymalna wysokość grzywny, jaką PIP może nałożyć w postępowaniu mandatowym z 2 tys. do 5 tys. zł, a w przypadku ponownego naruszenia z 5 tys. do 10 tys. zł.
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock