Drogi, kolej, zdrowie i wojsko. Na co rząd wyda niemal bilion złotych?

shutterstock_2764553015
Andrzej Domański o filarach budżetu na 2027 rok
Źródło wideo: TVN24
Źródło zdj. gł.: Shutterstock
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Projekt budżetu na 2027 rok zakłada 695 miliarda złotych dochodów i niemal bilion złotych wydatków. Wśród priorytetów rządu znalazły się ochrona zdrowia, obronność i infrastruktura. Dokument nie przewiduje wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego, zakłada natomiast wzrost wydatków między innymi na składkę do budżetu Unii Europejskiej oraz Fundusz Kościelny.

W piątek rząd przedstawił projekt ustawy budżetowej na 2027 rok, który następnie przekazano Radzie Dialogu Społecznego. Premier Donald Tusk określił przyszłoroczny budżet jako "napięty, ale odpowiedzialny".

Założenia budżetu na 2027 rok

Dochody państwa mają wynieść 695 mld zł, czyli o 68,4 mld zł więcej niż przewidywane wykonanie budżetu w 2026 roku. Wydatki zaplanowano na poziomie 977,6 mld zł, a deficyt nie powinien przekroczyć 282,6 mld zł.

Na ochronę zdrowia ma trafić 274,1 mld zł, natomiast wydatki związane z obronnością mają wynieść około 198,1 mld zł. Projekt określa również finansowanie infrastruktury drogowej i kolejowej, składki członkowskiej Polski do Unii Europejskiej oraz Funduszu Kościelnego.

W 2027 roku realizacja programów społecznych będzie kosztowała łącznie 68,4 mld zł. Największą część tej kwoty, 60,8 mld zł, pochłonie program "Rodzina 800+". Na program "Aktywny Rodzic" przeznaczonych zostanie 7,0 mld zł, natomiast finansowanie procedury in vitro wyniesie 0,6 mld zł

Budżet bez wpłaty z zysku NBP

Ministerstwo Finansów nie przewiduje w 2027 roku żadnych dochodów z tytułu wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego. Jednym z powodów jest ujemny wynik finansowy banku centralnego za 2025 rok, który wyniósł 35,74 mld zł. Z powodu poniesionej straty NBP nie przekazał wpłaty do budżetu również w 2026 roku.

Prognozę na 2027 rok przygotowano na podstawie planu finansowego NBP na 2026 rok, zatwierdzonego przez Radę Polityki Pieniężnej w grudniu 2025 roku.

Resort finansów zastrzegł, że wynik finansowy banku centralnego jest obciążony dużą niepewnością. Zależy między innymi od kursu złotego wobec innych walut, sposobu inwestowania rezerw walutowych oraz kosztów prowadzenia polityki pieniężnej. Wpływają na niego również czynniki pozostające poza bezpośrednią kontrolą NBP.

Więcej pieniędzy na Fundusz Kościelny

Wydatki na Fundusz Kościelny mają w 2027 roku wynieść 283,56 mln zł. To o 11 mln zł więcej niż w 2026 roku, kiedy na ten cel przeznaczono 272,56 mln zł. Dla porównania w 2025 roku Fundusz dysponował kwotą 275,71 mln zł, a w 2024 roku - 257 mln zł.

Obecnie około 95 proc. wydatków Funduszu Kościelnego stanowią składki na ubezpieczenia społeczne osób duchownych. Ze środków korzystają wszystkie legalnie działające w Polsce Kościoły i związki wyznaniowe, również te, które nie funkcjonowały w kraju w momencie utworzenia Funduszu i nie utraciły nieruchomości przejętych przez państwo.

Fundusz Kościelny powstał na podstawie ustawy z 20 marca 1950 roku. Miał stanowić formę rekompensaty za nieruchomości ziemskie odebrane Kościołom i związkom wyznaniowym. Wzrost wydatków w 2027 roku ma wynikać między innymi z corocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych wypłacanych przez ZUS.

Wzrośnie składka Polski do budżetu UE

Na składkę członkowską Polski do budżetu Unii Europejskiej przewidziano 47,6 mld zł. To o około 6,1 mld zł więcej niż w 2026 roku, gdy zapisano na ten cel ponad 41,5 mld zł.

Kalkulację przygotowano na podstawie projektu budżetu UE opracowanego przez Komisję Europejską. Uwzględniono także rozliczenia wcześniejszych wpłat związanych z podatkiem VAT oraz dochodem narodowym brutto.

Według Ministerstwa Finansów wzrost składki wynika przede wszystkim ze zwiększenia wydatków unijnego budżetu w związku z przyspieszeniem realizacji polityki spójności. Znaczenie mają mieć również wyższe prognozy poboru ceł na zewnętrznych granicach UE oraz szybszy rozwój polskiej gospodarki w porównaniu z częścią pozostałych państw członkowskich.

Wydatki na drogi i kolej

Łączne wydatki Krajowego Funduszu Drogowego mają wynieść 32,66 mld zł. Z tej kwoty 16,4 mld zł zaplanowano na Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 roku, a 4,45 mld zł - na Program Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej. Ponad 3,7 mld zł ma zostać przeznaczone na zarządzanie drogami krajowymi i ich utrzymanie przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.

W 2027 roku rząd planuje kompleksową przebudowę 61 km dróg krajowych. Kolejne 1,7 mld zł ma trafić na Program Budowy 100 Obwodnic na lata 2020-2030.

Na realizację Krajowego Programu Kolejowego przewidziano 16,7 mld zł, a na utrzymanie i remonty infrastruktury kolejowej - 10,4 mld zł. Wydatki Funduszu Kolejowego mają sięgnąć blisko 2,6 mld zł, natomiast prawie 4 mld zł zaplanowano na pasażerskie przewozy kolejowe. Dodatkowe 50 mln zł ma zostać przeznaczone na budowę i przebudowę dworców.

PKB i inflacja

Ministerstwo Finansów prognozuje, że w 2027 roku PKB wzrośnie o 3 proc. W kolejnych latach dynamika gospodarki ma stopniowo słabnąć: do 2,6 proc. w 2028 roku, 2,1 proc. w 2029 roku i 2 proc. w 2030 roku. Według resortu będzie to między innymi efekt działań związanych z przestrzeganiem reguł ostrożnościowych.

Średnioroczna inflacja ma utrzymać się w celu NBP i wynieść 2,5-2,6 proc. Prognoza nie uwzględnia jednak możliwych skutków zmian związanych z unijnym systemem ETS2.

Resort finansów przewiduje również niewielki spadek zatrudnienia w latach 2028-2030. Projekt budżetu na 2027 rok zakłada zatem wysokie wydatki na zdrowie, obronność i infrastrukturę, ale jednocześnie utrzymanie wysokiego deficytu, brak dochodów z zysku NBP oraz wzrost składki Polski do budżetu Unii Europejskiej.

Źródło: PAP
Zobacz także: