Nowy raport Banku Światowego "Navigating the Age of AI: Implications for Poland's Economy" wskazuje, że sztuczna inteligencja może zacząć generować wzrost produktywności w Polsce w ciągu trzech lat. Autorzy raportu podkreślają jednak, że korzyści dla PKB i produktywności nie są przesądzone.
Ich osiągnięcie będzie wymagało finansowania inwestycji związanych z efektywnym wykorzystaniem AI na odpowiednią skalę, stworzenia otoczenia biznesowego sprzyjającego innowacjom oraz narzędzi rynku pracy, które pomogą pracownikom przechodzić do nowych ról i zawodów.
Potencjał Polski
Ustalenia raportu opierają się na nowym modelu makroekonomicznym MANAGE-AI, który ocenia wpływ sztucznej inteligencji na wzrost gospodarczy, miejsca pracy, płace i finanse publiczne w różnych wariantach. Raport dotyczący Polski jest pierwszym zastosowaniem tego modelu.
- Polska ma potencjał, by stać się beneficjentem AI i wykorzystać ją jako źródło produktywności, lepszych miejsc pracy i wzrostu gospodarczego - powiedział Ary Naïm, przedstawiciel Grupy Banku Światowego na Polskę.
- Wyzwanie nie polega na samym dostępie do AI. Polega na produktywnym wykorzystaniu tej technologii: na mobilizowaniu inwestycji w infrastrukturę i umiejętności, które stanowią podstawę przyszłego wzrostu, od sieci cyfrowych po energię, wodę i edukację, przy jednoczesnym zapewnieniu, że pracownicy będą mogli się dostosować i rozwijać wraz ze zmianami w gospodarce - dodał.
Tylko 8 procent firm korzysta z AI
Z raportu wynika, że obecnie tylko 8 proc. polskich firm wykorzystuje AI w przynajmniej jednym procesie biznesowym. To oznacza duży potencjał do szerszego wdrażania tej technologii.
Bank Światowy wskazuje jednak, że wzrost produktywności będzie zależał nie tyle od samego dostępu do AI, ile od zdolności firm do jej skutecznego wykorzystywania. Kluczowe mają być wzmocnienie kompetencji menedżerskich oraz jasne i przewidywalne otoczenie regulacyjne.
Jednym z sektorów, które najwcześniej odczują skutki wdrażania AI, mają być usługi biznesowe. To ważny pracodawca w Polsce. Z jednej strony rutynowe zadania w tym sektorze będą w coraz większym stopniu automatyzowane, z drugiej - firmy mogą przesuwać działalność w stronę zadań o wyższej wartości dodanej.
Rynek pracy czekają duże zmiany
Według raportu AI może stworzyć znaczną wartość gospodarczą bez zasadniczej zmiany struktury polskiej gospodarki. Największy wpływ sztucznej inteligencji ma dotyczyć sposobu organizacji pracy. Wraz z wdrażaniem nowych technologii pracownicy będą coraz częściej przechodzić między zawodami i zadaniami.
Bank Światowy podkreśla, że ważną rolę odegrają programy przekwalifikowania, aktywne polityki rynku pracy oraz wsparcie w okresie przejściowym. Mają one pomóc pracownikom dostosować się do zmian.
Raport wskazuje też, że zdolność do adaptacji różni się w zależności od poziomu umiejętności, wieku i płci pracowników. Dlatego - jak zaznaczono - ukierunkowane wsparcie będzie niezbędne dla sprawiedliwej transformacji.
Autorzy raportu zwracają również uwagę, że przy obecnych rozwiązaniach, w tym podatkowych, korzyści z AI przypadają głównie właścicielom kapitału. Dlatego powszechna poprawa poziomu życia oraz lepsze miejsca pracy będą zależeć od odpowiednich polityk na rynku pracy, a także w obszarze edukacji, ochrony socjalnej i opodatkowania.
Wnioski nie tylko dla Polski
Choć raport koncentruje się na Polsce, Bank Światowy wskazuje, że płynące z niego wnioski mogą być istotne także dla innych krajów w Europie i poza nią. Chodzi między innymi o państwa, które chcą zwiększać produktywność, odpowiadać na zmiany demograficzne i zapewnić szeroki podział korzyści ze wzrostu napędzanego przez AI.
Raport powstał w ramach współpracy z udziałem rządu RP, środowiska akademickiego, think tanków i partnerów międzynarodowych.