Komisja przyjęła projekt w czwartek, wprowadzając do niego 20 poprawek. Większość z nich miała charakter redakcyjny i doprecyzowujący, choć zaakceptowano także trzy propozycje zgłoszone przez klub PiS.
Nowy urząd skontroluje rynek AI w Polsce
Jednym z kluczowych elementów projektu jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Nowa instytucja ma pełnić funkcję organu nadzoru rynku AI w Polsce.
KRiBSI otrzyma szerokie kompetencje. Będzie mogła:
- wszczynać kontrole w przedsiębiorstwach,
- sprawdzać zgodność systemów AI z przepisami unijnego AI Act,
- nakładać kary czy wycofywać z rynku rozwiązania niezgodne z regulacjami.
Komisja będzie mogła również wydawać zezwolenia dla systemów wysokiego ryzyka, wykorzystywanych m.in. w edukacji, infrastrukturze krytycznej, procesach rekrutacyjnych czy zarządzaniu migracją.
Wśród przyjętych poprawek znalazła się propozycja wydłużająca z 7 do 14 dni termin, w którym kontrolowany podmiot będzie mógł podpisać protokół kontroli albo zgłosić do niego zastrzeżenia. Przyjęto również poprawkę zakładającą obowiązek zachowania przez kontrolerów poufności, w tym ochrony tajemnic przedsiębiorstwa.
Firmy dostaną "piaskownice" do testowania sztucznej inteligencji
Projekt przewiduje także tworzenie tzw. piaskownic regulacyjnych. Mają one umożliwić przedsiębiorstwom testowanie nowych rozwiązań opartych na AI w kontrolowanych warunkach i pod nadzorem regulatora.
Zgodnie z projektem co najmniej jedna taka piaskownica ma rozpocząć działalność do 2 sierpnia 2026 roku.
Na czele KRiBSI ma stanąć przewodniczący powoływany przez Sejm za zgodą Senatu. W skład Komisji wejdą również dwaj zastępcy przewodniczącego, a także przedstawiciele najważniejszych instytucji regulacyjnych państwa, w tym UOKiK, UKE, KNF oraz KRRiT.
Projekt zakłada również ścisłą współpracę Komisji z innymi organami państwowymi, m.in. Urzędem Patentowym RP, Urzędem Rejestracji Produktów Leczniczych oraz instytucjami odpowiedzialnymi za cyberbezpieczeństwo. Przy KRiBSI ma działać również Społeczna Rada do spraw Sztucznej Inteligencji. Organ opiniodawczo-doradczy ma liczyć od 9 do 15 członków.
Polska wdraża AI Act
Projekt przewiduje jednocześnie wyłączenia z zakresu ustawy. Regulacje nie obejmą m.in. działań związanych z bezpieczeństwem narodowym prowadzonych przez ABW, AW, SKW czy SWW. Przepisy nie będą też stosowane wobec osób korzystających z systemów AI wyłącznie do celów prywatnych i niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Nowe przepisy mają również umożliwić ministrowi cyfryzacji finansowanie badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących sztucznej inteligencji ze środków krajowych i unijnych.
Minister cyfryzacji będzie odpowiadał także za notyfikowanie jednostek oceniających zgodność systemów AI z unijnymi procedurami. Z kolei kwestie akredytacji mają zostać powierzone Polskiemu Centrum Akredytacji.
Unijny Akt o sztucznej inteligencji wszedł w życie 1 sierpnia 2024 roku. W lutym 2025 roku zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące zakazanych systemów AI. Państwa członkowskie miały czas do sierpnia 2025 roku na wyznaczenie organów nadzoru rynku. Pełne stosowanie większości zapisów AI Act rozpocznie się w 2026 roku, natomiast całość regulacji zacznie obowiązywać w 2027 roku.