Napięcia koncentrują się wokół takich metali jak itr i skand - niszowych przedstawicieli grupy 17 metali ziem rzadkich. Choć wykorzystywane w niewielkich ilościach, odgrywają kluczową rolę w technologiach obronnych, przemyśle lotniczym i produkcji półprzewodników. Ich pozyskiwanie niemal w całości odbywa się w Chinach.
Złagodzenie napięć Waszyngton - Pekin
Pekin od kwietnia wprowadził ograniczenia eksportowe, jednak po październikowym złagodzeniu napięć handlowych część dostaw została wznowiona. Dane chińskich służb celnych wskazują jednak, że transporty tych surowców nadal rzadko trafiają do Stanów Zjednoczonych.
Złagodzenie sporów handlowych - oparte między innymi na wstrzymaniu przez Chiny restrykcji eksportowych dotyczących kluczowych minerałów - ma być jednym z tematów rozmów Trumpa i Xi w Pekinie.
Niedobory minerałów
Szczególnie dotkliwy jest brak itru, wykorzystywanego w powłokach chroniących silniki i turbiny przed topnieniem w wysokich temperaturach. Bez regularnego nakładania takich powłok silniki nie mogą być używane.
Od listopada ubiegłego roku, gdy po raz pierwszy informowano o niedoborach, ceny itru wzrosły o 60 procent. Producenci powłok zaczynają racjonować surowiec - wynika z relacji menedżerów i traderów.
Szefowie dwóch północnoamerykańskich firm kupujących itr do produkcji powłok przekazali, że z powodu braków musieli tymczasowo wstrzymać produkcję. Jedna z nich zaczęła odmawiać mniejszym i zagranicznym klientom, aby zachować zapasy dla większych odbiorców, w tym części producentów silników.
Inna firma z łańcucha dostaw niedawno wyczerpała zapasy i przestała sprzedawać produkty zawierające tlenek itru - poinformowało źródło mające bezpośrednią wiedzę na ten temat.
Amerykański urzędnik rządowy przyznał, że choć niedobory itru i skandu nie wpłynęły jeszcze na produkcję silników odrzutowych ani chipów, część producentów w USA doświadcza obecnie braków niektórych metali ziem rzadkich z Chin. Mówił wprost o niedoborach.
Według danych celnych Chiny wyeksportowały do Stanów Zjednoczonych 17 ton produktów zawierających itr w ciągu ośmiu miesięcy po wprowadzeniu kontroli w kwietniu ubiegłego roku. W ciągu ośmiu miesięcy poprzedzających te restrykcje były to 333 tony.
Biały Dom zapewnia o działaniach
Przedstawiciel Białego Domu podkreślił, że administracja Donalda Trumpa jest zdeterminowana, by zapewnić wszystkim amerykańskim firmom dostęp do kluczowych minerałów.
Obejmuje to negocjacje z Chinami i monitorowanie przestrzegania porozumienia prezydenta Trumpa z prezydentem Xi, a także rozwijanie alternatywnych łańcuchów dostaw, jeśli będzie to uzasadnione - przekazał.
Chiny nie odpowiedziały na pytania resortu handlu.
Produkcja pod presją
Kevin Michaels, dyrektor zarządzający amerykańskiej firmy doradczej AeroDynamic Advisory, ocenił, że choć niskie dostawy itru nie uderzyły jeszcze w produkcję silników, producenci pozostają zaniepokojeni.
- To kwestia, którą trzeba uważnie obserwować, oraz namacalny przykład tego, jak Chiny demonstrują swoją siłę w obszarze metali ziem rzadkich - powiedział Michaels.
Producenci silników już teraz zmagają się z trudnościami w realizacji zamówień na części zamienne dla linii lotniczych oraz z rosnącą produkcją samolotów przez Boeinga.
Opracował Jan Sowa/ams