Sąd Ludowy Hangzhou (chińskie centrum firm technologicznych) orzekł niedawno, że firma technologiczna zajmująca się sztuczną inteligencją (AI) działała bezprawnie, zwalniając starszego pracownika po tym, jak jego zadania przejęły duże modele językowe (LLM) - technologia leżąca u podstaw rozwiązań AI - informuje "The Times of India".
Jak podaje chińska agencja prasowa Xinhua, sprawa ta jest jednym z kilku "typowych przykładów" ujawnionych przez sąd w celu podkreślenia ochrony praw pracowniczych w kontekście przyspieszonego wdrażania sztucznej inteligencji w Chinach.
Pozew pracownika zastąpionego przez sztuczną inteligencję
Batalia prawna rozpoczęła się pod koniec 2022 roku, gdy pracownik techniczny dołączył do centrum AI jako kierownik ds. zapewnienia jakości. Jego zadaniem było zapewnienie, że modele AI dostarczają dokładnych i bezpiecznych odpowiedzi poprzez filtrowanie nielegalnych treści i dopasowywanie zapytań użytkowników.
Jednak wraz z rozwojem technologii AI firma miała wykorzystywać własne modele do wykonywania zadań tego pracownika. Firma próbowała zdegradować go do niższego stanowiska, obniżając mu wynagrodzenie o 40 proc.. Jednak, kiedy odrzucił nowe warunki, firma rozwiązała z nim umowę, powołując się na "restrukturyzację organizacyjną".
Sednem sprawy było pytanie, czy zastąpienie spowodowane przez sztuczną inteligencję można uznać za "istotną zmianę obiektywnych okoliczności" w rozumieniu chińskiego prawa o umowach o pracę - kategorię zarezerwowaną dla wydarzeń masowych, takich jak fuzje lub relokacje przedsiębiorstw.
Co orzekł chiński sąd
Sąd stwierdził, że zastąpienie pracownika sztuczną inteligencją nie stanowi "istotnej zmiany" uzasadniającej rozwiązanie umowy.
Ponadto, sąd zauważył, że zaoferowanie alternatywnego stanowiska ze znaczną obniżką wynagrodzenia nie jest "rozsądnym" przeniesieniem.
Po trzecie, sąd orzekł, że firmy korzystające z efektywności AI muszą nadal wywiązywać się ze swoich obowiązków społecznych i prawnych wobec swoich pracowników.
Sąd: ryzyko nie powinno być przerzucane wyłącznie na pracowników
Warto zauważyć, że nie jest to pierwszy tego typu wyrok. Podobne orzeczenia zapadły już w całych Chinach, w tym niedawno w Pekinie, w sprawie dotyczącej osoby gromadzącej dane mapowe.
26 grudnia Miejskie Biuro Kadr i Ubezpieczeń Społecznych w Pekinie opublikowało zbiór typowych spraw arbitrażowych na rok 2025, w tym spór wywołany zmianami w miejscu pracy spowodowanymi przez sztuczną inteligencję, w którym uczestniczyła osoba gromadząca dane mapowe.
W tym przypadku sąd stwierdził, że wdrożenie sztucznej inteligencji jest "dobrowolnym krokiem" firmy mającym na celu zachowanie konkurencyjności, a ryzyko związane z tą zmianą technologiczną nie powinno być przerzucane wyłącznie na pracowników.