Benchmarkowe kontrakty na gaz w Amsterdamie (ICE Endex Dutch TTF) rosną o 47 procent do 46,59 euro za MWh.
Geny gazu w Europie
Europejskie kontrakty terminowe na gaz ziemny wzrosły najbardziej od prawie czterech lat po tym, jak QatarEnergy potwierdziło w poniedziałek wstrzymanie produkcji. Tankowce w dużej mierze przestały już przepływać przez Cieśninę Ormuz, kluczową arterię globalnego transportu paliw.
Obiekt Ras Laffan firmy QatarEnergy dostarcza około jednej piątej globalnego zaopatrzenia w LNG. Sytuacja ta grozi najpoważniejszym wstrząsem na rynkach gazu od czasu inwazji Rosji na Ukrainę cztery lata temu, która zakłóciła globalny handel energią.
Czytaj też: Oczy świata zwrócone w jedno miejsce
Ryzyko transportowe zwiększa ceny
Chociaż kraje azjatyckie kupują większość LNG transportowanego z Bliskiego Wschodu, jakiekolwiek zakłócenia zwiększyłyby konkurencję o alternatywne źródła dostaw, podnosząc ceny na całym świecie, w tym w Europie.
- To oznacza gwałtowne przyspieszenie skutków dla cen surowców energetycznych tej sytuacji. Zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw istnieje tu i teraz. Jego skala będzie zależeć od czasu trwania przerwy w dostawach, ale obecnie znajdujemy się w nowej sytuacji - powiedziała Simone Tagliapietra, analityczka Bruegel.
Ryzyko związane z transportem pogłębia zakłócenia. Cieśnina Ormuz to kluczowy szlak transportowy dla energii, którym transportuje się około jednej piątej światowego eksportu skroplonego gazu ziemnego.
Gwałtowne spowolnienie ruchu na tym szlaku wodnym stworzyło wąskie gardła, potencjalnie powodując zapełnienie zbiorników magazynowych QatarEnergy.
Możliwe skutki dla rynku
Bloomberg podał, że ponad połowa największych na świecie towarzystw ubezpieczeń morskich zaprzestanie udzielania ubezpieczenia od ryzyka wojny statkom wpływającym do Zatoki Perskiej od czwartku, co prawdopodobnie zniechęci do załadunku towarów w regionie.
Ponadto w sobotę Izrael nakazał tymczasowe zamknięcie niektórych instalacji do produkcji gazu, w tym największego złoża gazu Lewiatan. To skłoniło głównego importera - Egipt - do poszukiwania większej ilości ładunków LNG.
Według BloombergNEF zakłócenia w handlu gazem na Bliskim Wschodzie mogą ostatecznie zwiększyć popyt na LNG spot w Turcji, która importuje gaz rurociągiem z Iranu.
- Szok cenowy spowodowany utratą LNG z Bliskiego Wschodu może być podobny do tego z 2022 roku, po inwazji Rosji na Ukrainę. To może mieć tragiczne konsekwencje dla budżetów rządowych w Europie i Azji - powiedział Mike Fulwood, starszy pracownik naukowy w Oxford Institute for Energy Studies.
Opracował Bartłomiej Ciepielewski/kris