Ministerstwo Sprawiedliwości zaproponowało, po wstępnych konsultacjach z Ministerstwem Finansów, wprowadzenie nowego obowiązku do ustawy o usługach płatniczych.
Banki oraz operatorzy bankomatów i wpłatomatów mieliby obowiązkowo rejestrować wizerunek osób korzystających z usług płatniczych. Nagrania byłyby przechowywane przez 90 dni od wykonania danej usługi.
11 instytucji z dostępem do nagrań
Dostęp do nagrań z bankomatów i wpłatomatów mogłoby uzyskać nawet 11 instytucji.
Jak napisano w propozycji MS - banki, właściciele lub posiadacze bankomatu lub wpłatomatu mieliby zabezpieczać nagranie z monitoringu na żądanie:
- sądu;
- prokuratora;
- policji;
- Krajowej Administracji Skarbowej;
- Żandarmerii Wojkowej;
- Straży Granicznej;
- Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
- Centralnego Biura Antykorupcyjnego;
- Służby Kontrwywiadu Wojskowego;
- Agencji Wywiadu;
- Służby Ochrony Państwa.
Chodzi o "sukces wykrywczy"
Jak wyjaśnił resort sprawiedliwości w piśmie skierowanym do podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów Juranda Dropa z 18 sierpnia, zmiana ta ma spowodować "podniesienie efektywności ścigania sprawców cyberprzestępstw".
"Sukces wykrywczy w sprawach dotyczących oszustw inwestycyjnych jest zależny od możliwości zgromadzenia i analizy danych niezbędnych w toku postępowania karnego. Sprawcy cyberprzestępstw, aby utrudnić analizę przepływów pieniężnych na wstępnym etapie prania pieniędzy bardzo często dokonują ich wypłat w bankomatach w Polsce, a następnie wpłat we wpłatomatach lub bitomatach" - argumentował MS.
Dodał, że na podstawie obecnych przepisów organy ścigania często czekają nawet 2-3 miesiące na zgodę sądu okręgowego na zwolnienie z tajemnicy bankowej. "W niektórych przypadkach doprowadza do całkowitego pozbawienia możliwości wykrywczych, a co za tym idzie, skutkuje bezkarnością sprawców" - napisano w uzasadnieniu proponowanych zmian.
Ministerstwo podkreśliło przy tym, że niektórzy operatorzy w ogóle nie instalują urządzeń pozwalających na nagrywanie klientów.
Kara za zasłanianie twarzy
Resort sprawiedliwości chce także wprowadzenia kar dla osób, które zasłonią twarz w trakcie korzystania z bankomatów.
"Kto korzystając z usług płatniczych przy użyciu bankomatu lub wpłatomatu zakrywa twarz lub część twarzy w sposób uniemożliwiający identyfikację tożsamości podlega karze grzywny albo karze nagany" - napisało MS.
PROPOZYCJE RESORTU SPRAWIEDLIWOŚCI - PEŁNA TREŚĆ
Bankomaty w Polsce
Z danych Narodowego Banku Polskiego wynika, że na koniec grudnia 2025 r. na polskim rynku było nieco ponad 20 tysięcy bankomatów - o ponad 330 mniej niż w grudniu 2024.
Z kolei portal cashless.pl podał, że największe sieci bankomatów w Polsce to Euronet, który ma ponad 7 tysięcy urządzeń, oraz ITCARD - ponad 5 tysięcy.