Projekt Osobistych Kont Inwestycyjnych został ogłoszony w sierpniu ubiegłego roku. Planowo miał wejść w życie już z początkiem lipca tego roku. Jednak po wstępnych konsultacjach jego realizację przesunięto na 1 stycznia 2027.
Ministrowie rozpatrzą we wtorek projekt ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych.
Czym są Osobiste Konta Inwestycyjne?
Osobiste Konta Inwestycyjne mają być nowym, dobrowolnym produktem inwestycyjnym dla osób fizycznych, z szerokimi ulgami podatkowymi.
Aktywa o charakterze inwestycyjnym denominowane w złotych - takie jak akcje, obligacje czy jednostki funduszy - miałyby być zwolnione z podatku od zysków kapitałowych (czyli tzw. podatku Belki) do kwoty 100 tys. zł. W przypadku aktywów o charakterze oszczędnościowym, m.in. lokat i obligacji oszczędnościowych, limit zwolnienia wynosiłby 25 tys. zł.
Według projektu, środki zgromadzone w OKI powyżej 100 tys. zł objęte będą podatkiem od aktywów, którego stawka będzie wynosić 19 proc. wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy, ale stawka ta nie może być niższa niż 0,1 proc. W pierwszym roku działania OKI, a więc w roku 2027 - stawka podatku od aktywów ma wynieść 0,85 proc.
Podatek od aktywów w ramach OKI będzie więc naliczany od sumy dwóch nadwyżek:
- nadwyżki wartości części oszczędnościowej ponad 25 tys. zł,
- nadwyżki łącznej wartości aktywów (oszczędnościowej i inwestycyjnej) ponad 100 tys. zł, pomniejszonej o wcześniej opodatkowaną nadwyżkę z części oszczędnościowej.
Sposób obliczania wartości aktywów w OKI ma opierać się na koncepcji bazy kapitałowej. Stanowi ona jedną czwartą sumy:
- wartości rynkowej aktywów na OKI na początku kwartału roku kalendarzowego oraz
- łącznej wysokości wpłąt wpłat na OKI w ciągu roku kalendarzowego.
Jaki jest cel OKI?
"Aby utrzymać konkurencyjność gospodarki, Polska potrzebuje wyraźnego wzrostu inwestycji i wydatków na innowacje. Obecnie wskaźnik inwestycji w relacji do PKB pozostaje na niskim poziomie. Kluczową rolę w poprawie tej sytuacji może odegrać rynek kapitałowy, który w Polsce wciąż jest słabo rozwinięty" - wyjaśnia resort finansów.
W ocenie projektodawców OKI mają skłonić oszczędzających do większej alokacji środków w realną gospodarkę i bardziej zmienne instrumenty inwestycyjne. Instytucje prowadzące OKI byłby zobowiązane do przekazywania posiadaczom kont oraz organom skarbowym informacji o wartości aktywów i wpłatach.
W dołączonej do projektu ustawy Ocenie Skutków Regulacji (OSR) wskazano, że dzięki wprowadzeniu Osobistych Kont Inwestycyjnych napływ nowych funduszy na Giełdę Papierów Wartościowych może sięgnąć ok. 74 mld zł do 2040 roku.
OKI to również odpowiedź Polski na unijny projekt Savings & Investments Union (SIU), którego celem jest mobilizacja prywatnych środków na potrzeby rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej.
Kto może założyć OKI?
Na rynku występują już produkty z ulgami dla inwestorów indywidualnych - jak chociażby IKE czy IKZE. Jednak skupiają się one na inwestycjach długoterminowych, jak np. cele emerytalne. Nowość OKI opiera się m.in. na tym, że mają one oferować korzyści również w przypadku inwestycji krótkoterminowych.
Umowę o prowadzenie OKI będzie mogła zawrzeć osoba pełnoletnia. Jedna osoba będzie mogła mieć kilka OKI, ale nie jest planowane, aby wspólne umowy o prowadzenie kont mogli zawierać np. małżonkowie.
OKI będzie można założyć w bankach, domach maklerskich i innych instytucjach, które oferują już IKE/IKZE. Wypłata i wpłata środków ma być możliwa w każdej chwili.