Wraz z popularyzacją programów wsparcia finansowego w Stanach Zjednoczonych, krytycy coraz częściej ostrzegają, że przekazywanie ludziom pieniędzy bez dodatkowych warunków może prowokować lekkomyślne zachowania. Jednak szeroko zakrojona, 11-letnia analiza programu pomocowego Permanent Fund Dividend na Alasce pokazuje zupełnie inny obraz sytuacji. Naukowcy, po zbadaniu statystyk szpitalnych oraz rejestrów zgonów w całym stanie, nie stwierdzili wzrostu liczby urazów ani zgonów z przyczyn nienaturalnych po wypłaceniu corocznych świadczeń.
Wsparcie gotówkowe a ryzykowne zachowania
Programy polegające na bezpośrednim przekazywaniu środków obywatelom stają się w USA coraz powszechniejsze, mimo niesłabnącej krytyki. Sceptycy argumentują, że przekazywanie gotówki zachęca do ryzykownych zachowań - sugerują, że beneficjenci mogą wydawać pieniądze na alkohol lub narkotyki, co potencjalnie zwiększa ryzyko wypadków.
Nowe badanie, przeprowadzone przez specjalistów z Uniwersytetu Nowojorskiego, Szkoły Medycznej Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco (UCSF) oraz byłego lekarza naczelnego stanu Alaska, podważa te obawy. Wyniki publikowane w "American Journal of Epidemiology" nie wykazują żadnego związku między zastrzykiem gotówki a zagrożeniem zdrowia lub życia.
- Dotychczasowe analizy potwierdziły, że transfery pieniężne skutecznie redukują ubóstwo. Ich wdrażanie jest jednak często hamowane przez przeciwników, którzy boją się nieodpowiedzialnych wydatków mogących prowadzić do tragedii - wyjaśnia socjolog Sarah Cowan z NYU, dyrektor laboratorium Cash Transfer Lab. - Te obawy są bezpodstawne. Nasze długoterminowe obserwacje populacji stanu nie wykazały żadnej korelacji między transferami a poważnymi wypadkami.
Coroczna dywidenda i wpływ na zachowanie
Analiza skupiła się na ogólnostanowym programie Alaska Permanent Fund Dividend (PFD), w ramach którego mieszkańcy otrzymują coroczne dywidendy.
- Jako lekarz medycyny ratunkowej obawiałam się, że wypłaty PFD mogą przynosić bezpośrednie szkody, ale jako urzędnik ds. zdrowia publicznego wiem, jak ważna jest obiektywna analiza faktów - przyznaje Anne Zink, lekarz naczelny Alaski w latach 2019-2024. - To badanie dostarcza twardych dowodów potrzebnych decydentom przy ocenie programów dochodu gwarantowanego. Przez 11 lat obserwacji nie znaleźliśmy sygnałów, by w okresach wypłat dochodziło do częstszych urazów czy zgonów- stwierdził.
Wcześniejsze badania na ten temat dawały niejednoznaczne wyniki. Według autorów obecna praca wyróżnia się skalą: objęła wszystkie odnotowane przypadki w całym stanie w bardzo długim okresie. Oceniany program dotyczy zróżnicowanej populacji, co czyni go bardziej reprezentatywnym niż większość dotychczasowych testów dochodu gwarantowanego.
Dochód podstawowy na Alasce
Od 1982 roku Alaska przesyła coroczne wypłaty wszystkim stałym mieszkańcom. Kwoty te zazwyczaj mieszczą się w przedziale 1-2 tysiąca dolarów na osobę. Ponieważ system działa od dziesięcioleci, stanowi unikalną okazję do sprawdzenia, jak powszechny dochód podstawowy funkcjonuje w rzeczywistości.
Naukowcy przeanalizowali dane z lat 2009-2019, korzystając ze stanowego rejestru urazów oraz aktów zgonu. Okazało się, że roczne wypłaty nie miały związku z krótkoterminowym wzrostem liczby poważnych wypadków. Wskaźniki te nie rosły ani w tydzień, ani w miesiąc po przekazaniu środków (co zazwyczaj dzieje się jesienią).
Ten sam wzorzec zaobserwowano w regionach miejskich Alaski, które przypominają małe i średnie miasta w kontynentalnej części Stanów Zjednoczonych. Sugeruje to, że wyniki badania mogą mieć zastosowanie poza granicami jednego stanu.
"Wszystkie te ustalenia stanowią mocny dowód na to, że narracje o szkodliwości wypłat gotówkowych nie mają oparcia w faktach" - podsumowują autorzy badania.
Opracował Wiktor Knowski/ams
Źródło: "Science Daily"
Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock