W środę rano na pojedynczych stacjach cena już doszła do psychologicznej bariery 4 złote za litr, chociaż w nocy prezydent USA Donald Trump ogłosił dwutygodniowe, dwustronne zawieszenie broni w wojnie z Iranem.
Analitycy w symulacjach ceny LPG po świętach jako górną granicę podawali kwotę 3,79 złotego za litr, ale już we wtorek były w Polsce stacje paliw, na których za litr autogazu kierowcy płacili 3,93.
Dynamiczny wzrost cen LPG
- LPG nigdy nie drożało w tym tempie. Przypomnę, że z końcem lutego kwota ta była o 1,19 złotego niższa - skomentował Paweł Bielski, prezes Polskiej Izby Gazu Płynnego.
Jak dodał, "od rozpoczęcia wojny na Bliskim Wschodzie nie było dnia, aby cena autogazu w Polsce spadła".
- Ona tylko rosła dzień po dniu. Dzisiaj w nocy na szczęście skończyła się wojna. Ale nie skończył się kryzys na rynku LPG. Kiedy ceny benzyny poszły mocno w dół, ceny LPG wciąż utrzymują wysoki poziom. Jeśli sytuacja nie ulegnie zmianie, wydaje się, że dzieli nas doba, może dwie od historycznego wyniku 4 złotych za LPG - powiedział Bielski.
Ceny autogazu
Ekonomiści podkreślają, że 4 złote w przypadku LPG dla wielu konsumentów jest barierą psychologiczną, gdyż wśród użytkowników autogazu przeważają osoby, które szukają oszczędności w obliczu rosnących kosztów życia.
- Jeśli różnica w cenach LPG i benzyny będzie malała, nie trzeba tęgich umysłów, aby wiedzieć, że opłacalność zamontowania instalacji LPG w aucie spadnie - ocenił z kolei Adrian Sinkowski, dyrektor Polskiej Izby Gazu Płynnego.
Jak podkreślił, "kiedyś zwrot montażu następował nawet po siedmiu miesiącach". - Im różnica w cenach jest mniejsza, tym potrzeba więcej czasu, aby korzystanie z LPG zaczęło być dla kierowcy opłacalne. Liczba użytkowników autogazu w Polsce spadnie poniżej trzech milionów. To tylko kwestia czasu - powiedział Adrian Sinkowski, dyrektor Polskiej Izby Gazu Płynnego.
Brak rządowych obniżek na gaz
Z chwilą pojawienia się rozporządzeń ministra finansów (pierwszego w zakresie paliw zwolnionych z akcyzy, drugiego w zakresie paliw, które objęte zostaną niższą stawką VAT) do MF wystąpiły trzy organizacje branżowe: Polska Izba Gazu Płynnego, Polska Organizacja Gazu Płynnego oraz Koalicja na rzecz Autogazu. Jednak MF nie zdecydował się do tej pory na podobny ruch w przypadku LPG.
Jak wskazuje PIGP, kiedy cztery lata temu w życie weszła Rządowa Tarcza Antyinflacyjna, wszystkie paliwa zostały potraktowane w jednakowy sposób i każdemu obniżono VAT.
Według Instytutu WiseEuropa wpływy z podatku VAT od LPG pomimo obowiązywania obniżonej do 8 proc. stawki wyniosły w 2022 roku 2,4 miliarda złotych i były wówczas rekordowe w historii. Było to efektem wyższej ceny LPG w skali roku.
Rynek LPG w Polsce
LPG jest trzecim najważniejszym paliwem transportowym w Polsce po benzynie i oleju napędowym (według raportu Instytutu WiseEuropa ON to 58,6 proc., benzyna stanowi 23,1 proc., zaś LPG 8,4 proc., żadne inne paliwo w strukturze zużycia energii w transporcie nie przekracza 4 proc.).
Polski rynek autogazu jest największym tego typu rynkiem na terenie Unii Europejskiej. Drugim tak dużym są Włochy. Po polskich i włoskich drogach jeździ siedem na dziesięć wszystkich zarejestrowanych na terenie Unii Europejskiej samochodów zasilanych autogazem.
Samochody zasilane LPG stanowią na tle wszystkich aut w kraju od 11,7 proc. do 13,4 proc. (pierwsza z liczb pochodzi z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Instytutu Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar, druga z raportu rocznego Polskiej Organizacji Gazu Płynnego).
Trzy miliony Polaków jeździ na gazie
Szacuje się, że kierowców korzystających z LPG jest w Polsce około 3 milionów. Z autogazu korzystają najczęściej osoby mniej zamożne, świadomie szukające oszczędności, a także mikro- lub mali przedsiębiorcy, istotni z punktu widzenia rynków lokalnych, tacy jak piekarze, taksówkarze czy rolnicy.
Zużycie LPG w Polsce to 2,6 miliona ton, z czego 2,5 miliona stanowi import, około 1,9 miliona ton LPG (około 74 proc.) to rynek autogazu. W ciągu 30 lat, od 1997 roku, zużycie LPG w Polsce wzrosło trzykrotnie.
Obecnie LPG do Polski sprowadzany jest z Zachodu (produkowany głównie w USA, Wielkiej Brytanii, Norwegii, Szwecji oraz w pewnym zakresie w Niemczech).
Resort energii o LPG
"Rynek LPG w Polsce funkcjonuje stabilnie - nie odnotowuje się zakłóceń dostaw ani istotnych problemów logistycznych. Obserwowany wzrost cen ma przede wszystkim charakter zewnętrzny i wynika z uwarunkowań geopolitycznych oraz zmian w globalnych łańcuchach dostaw" - przekazało Ministerstwo Energii w komentarzu dla redakcji tvn24.pl.
Resort zaznaczył, że autogaz wciąż pozostaje paliwem tańszym w użytkowaniu niż benzyna i diesel. "Pakiet 'Ceny Paliw Niżej' ma charakter interwencyjny i został ukierunkowany na te paliwa, które w największym stopniu wpływają na codzienne koszty transportu i funkcjonowanie gospodarki - benzyny silnikowe oraz olej napędowy" - wyjaśniło ministerstwo.
"Sytuacja na rynku LPG jest na bieżąco monitorowana przez Ministerstwo Energii i w przypadku dalszych zaburzeń analizowana będzie zasadność zastosowania dodatkowych działań osłonowych również w tym segmencie" - podsumował resort energii.
Co się stanie z ceną autogazu
Od końca lutego w ciągu miesiąca w wyniku konfliktu w Zatoce Perskiej ceny autogazu w obrocie detalicznym wzrosły o jedną trzecią.
Zdaniem ekspertów PIGP, z chwilą odblokowania cieśniny Ormuz rynek nie wróci od razu do stanu sprzed marca, ale - w obliczu nowych łańcuchów dostaw i nowych cen, które pojawiły się na rynkach - będziemy raczej mieli do czynienia z konsekwentną "odbudową", trwającą nie dni, a miesiące.
Źródło: PAP, tvn24.pl
Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock