Pod koniec przyszłego tygodnia termometry w Polsce mogą pokazać nawet 41 stopni - wynika z prognoz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Warto pamiętać, że w czasie upałów pracodawca musi zapewnić swoim pracownikom odpowiednie warunki. Określa je przede wszystkim Kodeks pracy.
Praca w upały. Przepisy
Jak wyjaśnia resort pracy w poradniku "Dobry klimat w pracy", "pracodawca ma obowiązek organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy poprzez np. zapewnienie wody zdatnej do picia lub innych napojów, klimatyzowanych miejsc do odpoczynku, dodatkowych przerw w pracy czy osłony przed promieniami słonecznymi".
Przepisy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia nieodpłatnie napojów:
- pracownikom zatrudnionym w warunkach gorącego mikroklimatu, charakteryzującego się wartością wskaźnika obciążenia termicznego (WBGT – Wet Bulb Globe Temperature) powyżej 25 °C,
- na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28 °C,
- przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25 °C.
Nierespektowanie przez pracodawcę tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1 do 30 tys. złotych.
>>> "To zmiana o 180 stopni". Co reforma Państwowej Inspekcji Pracy oznacza dla pracownika?
Co istotne, ilość, rodzaj i temperatura napojów powinny być dostosowane do warunków wykonywania pracy i potrzeb fizjologicznych pracowników.
Resort zaznacza, że "w szczególnych przypadkach pracodawca może zdecydować o zwolnieniu pracowników z obowiązku świadczenia pracy".
Prawa pracownika podczas upałów
Ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej wyjaśnia także, że "pracownicy wykonujący swoją pracę na zewnątrz powinni być chronieni przed niebezpiecznymi czynnikami, również warunkami atmosferycznymi, takimi jak zbyt wysoka lub niska temperatura, silny wiatr czy opady". Dodaje, że to m.in. zapewnienie odpowiedniej odzieży i nakryć głowy.
Zgodnie z przepisami prawa pracy pracodawca może w upalne dni wprowadzić dodatkowe przerwy albo pozwolić pracownikowi na wcześniejsze wyjście z pracy. Zależy to jednak wyłącznie od dobrej woli pracodawcy. Wcześniejsze wyjście z pracy nie może powodować obniżenia wynagrodzenia pracownika.
Resort pracy zaznacza, że pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego, w sytuacji, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika. Co ważne, zachowuje on przy tym prawo do wynagrodzenia
Pracownicy pod szczególną ochroną w upały
Pod szczególną ochroną są osoby nieletnie. Nie wolno zatrudniać pracowników młodocianych w pomieszczeniach, w których temperatura powietrza przekracza 30°C, a wilgotność względna powietrza wynosi 65 proc.
Warto również pamiętać, że latem szczególnej uwagi wymaga praca operatorów żurawi wieżowych i szybkomontujących. Kabiny tych urządzeń potrafią się nagrzewać do bardzo wysokich temperatur, dlatego należy zapewnić w ich wnętrzu warunki nieprzekraczające 28°C.
Ponadto pracodawca ma obowiązek zapewnienia klimatyzowanych pomieszczeń do wypoczynku pracownikom wykonującym pracę w pomieszczeniach, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi jest stale wyższa niż 30 °C.